Waarom geen opslag in zoutkoepels?

 
Zoutkoepels (of zoutpijlers) zijn geologische formaties in de ondergrond van Groningen, Drenthe en Friesland. Ook in Duitsland zijn ze te vinden. Ze zijn ontstaan vanuit ca. 250 miljoen jaar oude steenzoutlagen die zich op een diepte bevinden van 1500 - 4000 meter. Steenzout is een zeer plastisch gesteente dat al bij geringe druk gaat vloeien. Daardoor zijn delen van de laag onder het gewicht van bovengelegen aardlagen naar de oppervlakte geperst in de vorm van enorme pijlers: de toppen bevinden zich vaak op slechts enkele honderden meters onder het maaiveld. Lees hier meer over dit ondergrondse berglandschap.
 
Uitermate instabiel
Hiermee is meteen de hoofdreden aangegeven waarom zoutkoepels totaal ongeschikt zijn voor berging van kernafval: ze zijn uitermate instabiel. Het beste bewijs vormt wel de zoutkoepel te Asse (Duitsland) waar 40 jaar lang radioactief afval is gedumpt. Inmiddels blijkt dat de mijn instort, er grote hoeveelheden water naar binnen stromen en de vaten afval door inwerking van water en zout beginnen te lekken. In een andere voor opslag benutte Duitse zoutkoepel te Morsleben speelt zich een vergelijkbaar scenario af. Door het principe van de communicerende vaten kan radioactief besmet water van grote diepte binnen korte tijd naar boven komen en grond- en drinkwater besmetten. In Asse is die mogelijkheid nu al reëel. De mislukte opslag in Asse en Morsleben gaat de Duitse belastingbetaler naar schatting 4 tot 6 miljard euro kosten.
 
Negen Nederlandse zoutkoepels
Desondanks blijft de Nederlandse regering vasthouden aan de veiligheid van een tiental zoutkoepels in het Noorden. Ze bevinden zich bij Ternaard in Friesland; Zuidwending, Pieterburen, Onstwedde, Winschoten en Bourtange in Groningen; en Schoonlo, Gasselte-Drouwen, Hooghalen en Anloo in Drenthe. Feitelijk zijn deze zoutkoepels nog minder geschikt dan de Duitse omdat ze zich in of nabij aardgaswinningsgebied bevinden. Hoe instabiel de ondergrond hier is, blijkt uit de talloze lichte aardbevingen die afgelopen decennia hebben plaatsgevonden. Bovendien liggen de pijlers in een bodemdalingsgebied, dat - ook zonder zeespiegelstijging - in een verre toekomst waarschijnlijk onder water komt te staan.